زنجیره ارزش کشاورزی در «تا ثریا» تکمیل می‌شود/تلاشی برای پایان خام‌فروشی در شمال

به گزارش پایگاه خبری تیترشمال  – بیست‌وششمین رویداد «تا ثریا» با هدف ایجاد هم‌افزایی میان پژوهشگران، فناوران، سرمایه‌گذاران و صنایع مرتبط با کشاورزی، ۱۹ آذرماه ۱۴۰۴ در ساری برگزار می‌شود. این رویداد با همکاری هلدینگ پیشگامان توسعه فرآیند دانش، مرکز کارآفرینی پارک علم‌وفناوری شریف و پارک علم‌وفناوری مازندران طراحی شده و قرار است حلقه گمشده میان فناوری و تولید در حوزه صنایع تبدیلی را تکمیل کند.

استان مازندران، قطب تولیدات کشاورزی کشور و قلب تپنده امنیت غذایی ایران، این روزها بیش از هر زمان دیگر زیر ذره‌بین فعالان دانش‌بنیان، سیاست‌گذاران و سرمایه‌گذاران قرار دارد. استانی که با وجود برخورداری از جنگل‌های میلیون‌ساله، تنوع بی‌نظیر محصولات کشاورزی، سهم چشمگیر در تولید برنج، مرکبات، گوشت و نهاده‌های دامی، همچنان در حلقه مفقوده توسعه—یعنی صنایع تبدیلی و تکمیلی—با چالش‌های جدی مواجه است. خام‌فروشی، نبود زیرساخت‌های کافی، ناهماهنگی میان دستگاه‌ها، ضعف زنجیره ارزش و سیاست‌های ارزی و صادراتی، بخشی از مشکلاتی است که بارها از سوی فعالان حوزه تولید و تجارت مطرح شده اما کمتر پاسخی عملی یافته است.

این رویداد در حالی برگزار می‌شود که کارشناسان نسبت به آینده صنایع تبدیلی در کشور هشدار می‌دهند. مازندران با وجود تولید انبوه محصولات کشاورزی، فاقد زنجیره کامل فرآوری است؛ موضوعی که نه‌تنها بازار داخلی را دچار نوسان کرده، بلکه فرصت‌های صادراتی ارزشمند را نیز از بین برده و موجب خسارت‌های مالی قابل توجه برای باغداران، صادرکنندگان و تولیدکنندگان شده است. از سوی دیگر، سیاست‌های سخت‌گیرانه بانکی، عوارض صادراتی نامتوازن و معضل هایی همچون آفت مگس مدیترانه‌ای چالشی جدی برای تجارت محصولات مازندران ایجاد کرده است.

«تا ثریا» می‌خواهد در برابر این وضعیت یک مسیر جدید باز کند؛ مسیری که در آن فناوری‌های نوین بسته‌بندی، فرآوری، افزایش ماندگاری، کنترل کیفیت، تبدیل ضایعات و صنایع لبنی و پروتئینی در خدمت توسعه پایدار کشاورزی قرار گیرند و سرمایه‌گذاران نیز با ریسک کمتر، وارد چرخه تولید و صادرات شوند. سخنان مسئولان در نشست‌های خبری اخیر نشان می‌دهد انتظار می‌رود این رویداد نه‌تنها مازندران، بلکه الگوی جدیدی برای سایر استان‌های کشور ایجاد کند؛ الگویی مبتنی بر مزیت نسبی، نگاه فناورانه و خروج از چرخه فرسایشی خام‌فروشی.

در ادامه، مشروح سخنان مسئولان و دست‌اندرکاران این رویداد را می‌خوانید؛ سخنانی که تصویری روشن‌تر از فرصت‌ها، چالش‌ها و آینده صنایع تبدیلی در ایران ترسیم می‌کند.

 جزئیات رویداد، محورهای تخصصی و حمایت‌ها

محمدهادی موذن، مسئول سازمان بسیج علمی و پژوهشی مازندران، در نشست خبری رویداد ملی تا ثریا در ساری، با اشاره به رویکرد مسئله‌محور این دوره گفت: «تا ثریا» امسال با تمرکز بر نیازهای واقعی صنایع غذایی و کشاورزی برگزار می‌شود و محورهای آن شامل فناوری‌های نوین فرآوری و بسته‌بندی، صنایع لبنی و پروتئینی نوین، فناوری‌های افزایش ماندگاری محصولات، کنترل کیفیت و صنایع نوین غذایی، تبدیل ضایعات به محصولات با ارزش افزوده و فناوری‌های نوین است.

او مخاطبان اصلی رویداد را تیم‌های استارت‌آپی، کسب‌وکارهای نوآور و فعالان اقتصاد پیشرو معرفی کرد و افزود: در این دوره سه نوع حمایت مستقیم شامل حمایت مالی و سرمایه‌گذاری، تسهیل همکاری با صنایع و توسعه بازار و شبکه توزیع پیش‌بینی شده است.

موذن مهلت ارسال طرح‌ها را اول آذرماه اعلام کرد و گفت:  رویداد ملی در ۱۹ آذرماه برگزار می‌شود.

هشت رویداد تخصصی در مسیر اقتصاد دانش‌بنیان

مسئول سازمان بسیج علمی و پژوهشی مازندران، در بخش دیگری از نشست با اشاره به طراحی هشت رویداد تخصصی توسط بنیاد تعاون بسیج و هلدینگ پیشگامان پیشرفته دانش توضیح داد:
«بخش قابل توجهی از این رویدادها مرتبط با ظرفیت‌ها و چالش‌های کشاورزی مازندران است و رویداد صنایع تبدیلی به عنوان هشتمین محور تخصصی برگزار می‌شود.»

به گفته موذن، حدود ۲۰ نهاد و سازمان در آماده‌سازی این رویداد مشارکت دارند و همکاری پارک علم‌وفناوری، جهاد کشاورزی و دیگر دستگاه‌ها نقشی مهم در این فرآیند داشته است.

ضرورت برنامه‌ریزی توسعه‌ای و اتصال ظرفیت‌های علمی و صنعتی

عسکر مجیدی، معاون هماهنگ‌کننده سپاه کربلا، نیز در نشست خبری این رویداد با اشاره به نقش سپاه در توسعه اقتصادی و اجتماعی استان گفت بخش مهمی از فعالیت‌های این مجموعه در حوزه‌های خدماتی و محرومیت‌زدایی انجام شده است.

مجیدی با اشاره به برنامه‌های ۵۰ و ۱۰۰ ساله برخی کشورها تأکید کرد: کشور باید اهداف توسعه‌ای خود را بدون توجه به تغییر دولت‌ها مشخص کند. اقتصاد، فرهنگ و مدیریت اگر هماهنگ باشند، مسیر توسعه پایدار خواهد شد.

او با تأکید بر اینکه مازندران ظرفیت‌های علمی فراوانی دارد اما این ظرفیت‌ها به هم متصل نیستند، اظهار کرد: در بسیاری از حوزه‌ها کارهای خوبی انجام شده اما نبود ارتباط میان دانشگاه، صنعت و تولید سبب می‌شود طرح‌ها به مرحله انبوه‌سازی نرسند.

معاون هماهنگ‌کننده سپاه کربلا، تصریح کرد: در جلسات قبلی زمینه همکاری میان صنایع، فناوران و صندوق‌های سرمایه‌گذاری ایجاد شده و امروز صندوق‌های فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان وارد حوزه صنایع تبدیلی شده‌اند.

مجیدی، نقش رسانه‌ها را در بازتاب فعالیت‌های فناورانه مهم دانست و گفت: نقدهای رسانه‌ای نشان‌دهنده دلسوزی و مطالبه‌گری برای پیشرفت استان است.

«تا ثریا» یک پلتفرم ملی برای تراکنش فناوری است، نه یک همایش

پیام نائینی دبیر شورای سیاست‌گذاری رویداد، در نشست خبری گفت: تا ثریا نه همایش است، نه نمایشگاه و نه کنگره؛ این رویداد یک پلتفرم ملی برای اتصال واقعی صنعت و کسب‌وکارهای دانش‌بنیان است.

به گفته نائینی، تنها کسب‌وکارهایی اجازه شرکت دارند که به مرحله فعالیت رسیده باشند و افزود: این رویداد، جای طرح آزمایشی نیست؛ جای فناوری‌ای است که آماده ارائه خدمت به صنعت باشد.

او با اشاره به ماهیت سرزمینی رویداد گفت: انتخاب هر استان براساس مزیت واقعی آن انجام می‌شود و مازندران با ظرفیت ویژه در تولیدات کشاورزی بهترین گزینه برای میزبانی رویداد صنایع تبدیلی است.

نائینی متذکر شد: بسیاری از صنایع تبدیلی براساس محصولات استان شکل نگرفته‌اند؛ برخی حتی ارتباطی با مزیت‌های مازندران ندارند.

او افزود: با وجود اینکه مازندران، گیلان و گلستان قطب برنج و مرکبات‌اند، در زنجیره صنایع تبدیلی این محصولات جایگاه مناسبی ندارند و باید گفت حتی در این بخش، فقیر هستند.

حضور ۱۱ صندوق سرمایه‌گذاری

دبیر رویداد ملی تا ثریا اعلام کرد: ۱۱ صندوق سرمایه‌گذاری برای انجام سرمایه‌گذاری مستقیم در رویداد حضور می‌یابند؛ اقدامی که با توجه به شرایط اقتصادی کشور دشوار اما ضروری است.

نائینی تأکید کرد: خام‌فروشی محصولات کشاورزی هیچ آورده‌ای ندارد و باید محصولات فرآوری‌شده جایگزین صادرات خام شود.

مازندران؛ استان ثروتمند در تولید، فقیر در زیرساخت

محمد کاظمی‌فرد، رئیس پارک علم‌وفناوری مازندران، نیز در سخنان خود با اشاره به مشکلات ساختاری استان گفت: مازندران استانی غنی است اما از نظر امکانات، زیرساخت و هم‌افزایی علمی فقیر مانده است.

او با اشاره به جمعیت واقعی بیش از ۵ میلیون نفری مازندران—با احتساب جمعیت شناور—گفت: بودجه و اعتبارات تخصیصی هیچگاه متناسب با جمعیت و ظرفیت‌های استان نبوده است.

کاظمی‌فرد تصریح کرد: استان بیش از ۲.۳ میلیون هکتار جنگل دارد اما حتی دو بالگرد برای مدیریت بحران ندارد.

تولید بالا، صنایع تبدیلی ناکافی

او با اشاره به سهم مازندران در تولید بیش از ۵۰ درصد برنج، ۳۳ درصد جوجه یک‌روزه و بیش از ۱۰ درصد گوشت کشور گفت: صنایع تبدیلی متناسب با حجم تولید شکل نگرفته و زنجیره ارزش کشاورزی استان ناقص است.

کاظمی‌فرد رویداد «تا ثریا» را فرصتی برای تقویت جایگاه مازندران دانست و گفت: تاکنون ۵ تا ۶ طرح آماده شده، اما انتظار می‌رود با مشارکت رسانه‌ها تعداد بیشتری طرح ارائه شود.

چالش‌های صادرات، نیاز به اصلاح سیاست‌ها و نقش اتاق بازرگانی

علی تقی‌پور، رئیس اتاق بازرگانی مازندران، نیز در این نشست خبری با تأکید بر لزوم حمایت از ایده‌های نوآورانه گفت: هر ایده‌ای که منجر به افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه در بخش کشاورزی شود، از حمایت کامل اتاق بازرگانی برخوردار خواهد بود.

تقی‌پور با اشاره به مشکلات صادرات از سال ۹۷ گفت: سیاست‌های بانک مرکزی در حوزه سپرده‌گذاری ارزی و رفع تعهدات، صادرکنندگان را دچار مشکل کرده است و این رویکرد باید اصلاح شود.

او با اشاره به خسارت‌های آفت مگس مدیترانه‌ای افزود: برای صادرات میوه‌های باکیفیت باید جهاد کشاورزی ورود جدی‌تری داشته باشد.

تقی‌پور با انتقاد از بخشنامه‌های وضع عوارض صادراتی بر مرکبات گفت: مازندران الگوی کشت مرکبات است اما محصولات استان به عنوان خارج از الگوی کشت شناخته شده و باغداران مجبور به پرداخت عوارض می‌شوند.

او رویداد «تا ثریا» را بستری برای ورود سرمایه‌گذاران به پروژه‌های فناورانه دانست و نقش این برنامه را در توسعه صنایع تبدیلی و صادرات بسیار مهم ارزیابی کرد.

گفتنی است بیست‌وششمین رویداد ملی «تا ثریا» در مازندران فرصتی کم‌نظیر برای پیوند میان فناوری، صنعت و سرمایه‌گذاری در حوزه صنایع تبدیلی کشاورزی است؛ حوزه‌ای که به باور کارشناسان می‌تواند جایگزین خام‌فروشی شده و ارزش افزوده واقعی برای کشور ایجاد کند.

 رویداد ملی «تا ثریا» در ساری، نه یک گردهمایی تشریفاتی، بلکه تلاش تازه‌ای برای حل مسائل واقعی بخش کشاورزی و صنایع غذایی کشور تلقی می‌شود. رویدادی که به گفته مسئولان، قرار است «محل تراکنش فناوری و صنعت» باشد، نه صحنه ارائه طرح‌های خام یا نمایش‌های تکراری. حضور ۱۱ صندوق سرمایه‌گذاری، مشارکت بیش از ۲۰ نهاد تخصصی، همراهی دانشگاه‌ها، پارک‌های علم‌وفناوری، اتاق بازرگانی، سپاه کربلا و مجموعه‌های بخش خصوصی، نشان می‌دهد حرکت به سمت اقتصاد دانش‌بنیان در مازندران وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ مرحله‌ای که در آن دیگر فقط حرف از چالش‌ها نیست، بلکه قرار است برای نخستین بار، فناوری و تولید رو‌به‌روی یکدیگر بنشینند و برای نیازهای واقعی صنعت راه‌حل ارائه کنند.

انتهای خبر/