لزوم حمایت ملی از زیرساخت‌های آبرسانی؛
مازندران برای تأمین آب پایدار، ۲ هزار و ۵۰۰ طرح می‌خواهد
به گزارش تیترشمال – مازندران را نمی‌توان با شمار جمعیت ثبت‌شده‌اش سنجید؛ این استان در بخش قابل‌توجهی از سال، میزبان جمعیتی است که با آغاز تعطیلات و فصل سفر، بار مضاعفی بر دوش شبکه‌های خدماتی می‌گذارند. در این میان، آب شرب از نخستین نیازهایی است که فشار افزایش مصرف را آشکار می‌کند؛ نیازی حیاتی که تأمین پایدار آن، دیگر صرفاً مسئله یک دستگاه اجرایی نیست و به تصمیم‌گیری‌های فراتر از مرزهای استانی گره خورده است.
شبکه‌های آبرسانی مازندران باید در روزهای عادی پاسخ‌گوی نیاز شهروندان باشند و در فصل‌های پرتردد، توان تأمین آب برای جمعیتی به‌مراتب بیشتر را نیز داشته باشند. این معادله، بدون توسعه منابع تأمین، تقویت خطوط انتقال و توزیع، تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام و تخصیص اعتبارات متناسب، به‌سادگی حل نخواهد شد.
در چنین شرایطی، مسئله آب در مازندران تنها با اعلام اجرای پروژه‌ها یا برگزاری برنامه‌های مرتبط با مدیریت مصرف به سرانجام نمی‌رسد؛ آنچه اهمیت دارد، تبدیل برنامه‌ها به زیرساخت‌های پایدار و قابل‌اندازه‌گیری است.
بهزاد برارزاده، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مازندران، در گفت‌وگو با خبرنگاران با تأکید بر ضرورت استمرار مطالبه‌گری در حوزه آب، اظهار کرد: برگزاری مراسم و برنامه‌های مرتبط با آب نباید این تصور را ایجاد کند که مشکلات این بخش برطرف شده است؛ چراکه همچنان دغدغه‌های جدی وجود دارد و پیگیری مطالبات باید تا حصول نتیجه ادامه یابد.
وی با اشاره به فشار جمعیت شناور بر زیرساخت‌های استان افزود: تأسیسات آبرسانی مازندران بر مبنای جمعیت حدود سه‌ونیم میلیون نفری طراحی شده‌اند، اما حضور مسافران و گردشگران، به‌ویژه در ایام تعطیلات، نیاز آبی را افزایش می‌دهد و شبکه‌های موجود را با فشار مضاعف مواجه می‌کند.
مدیرعامل آبفای مازندران با بیان اینکه این موضوع در جریان سفر رئیس‌جمهور و از طریق نمایندگان استان نیز پیگیری شده است، گفت: بهره‌گیری از ظرفیت‌های اعتباری ملی برای توسعه زیرساخت‌های آبرسانی، ضرورتی است که باید با جدیت دنبال شود.
برارزاده از اجرای حدود یک‌هزار و ۳۰۰ پروژه در نقاط مختلف استان خبر داد و افزود: این طرح‌ها مناطق مختلفی از غرب تا شرق مازندران، از رامسر، تنکابن و عباس‌آباد تا نوشهر، چالوس و گلوگاه را در بر می‌گیرد، اما برای رفع اساسی مشکلات آبرسانی، اجرای حدود ۲ هزار و ۵۰۰ پروژه ضرورت دارد.
وی همچنین از پیگیری استاندار مازندران و همراهی نمایندگان مجلس برای جذب منابع ملی و تداوم طرح‌های عمرانی خبر داد؛ پیگیری‌هایی که میزان اثربخشی آن‌ها در نهایت باید در افزایش ظرفیت تأمین آب و بهبود خدمات‌رسانی به شهروندان نمایان شود.
سهم ۲۰ درصدی آب‌های سطحی؛ وابستگی پرهزینه به سفره‌های زیرزمینی
یکی از گره‌های اصلی تأمین آب شرب مازندران، چگونگی استفاده از منابع موجود است؛ استانی که با وجود برخورداری از رودخانه‌ها و ظرفیت‌های سدسازی، همچنان بخش عمده آب مورد نیاز خود را از منابع زیرزمینی تأمین می‌کند.
برارزاده با اشاره به سهم حدود ۲۰ درصدی منابع سطحی در تأمین آب استان، حرکت به سمت بهره‌برداری بیشتر از این منابع را یکی از راهبردهای مهم برای پایداری تأمین آب دانست.
به گفته وی، در حال حاضر ۷۵۸ حلقه چاه و ۴۰۰ دهنه چشمه در سامانه تأمین آب شرب مازندران مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ منابعی که اتکای گسترده به آن‌ها، در برخی مناطق محدودیت‌هایی از نظر کیفیت آب ایجاد کرده است.
مدیرعامل آبفای مازندران توضیح داد: در بخش‌هایی از شرق استان، شوری و تلخی آب و در برخی مناطق غربی، وجود آهن و منگنز، استفاده از منابع چاه را با دشواری‌هایی همراه کرده است.
این وضعیت نشان می‌دهد که مسئله تأمین آب تنها به افزایش حجم برداشت محدود نمی‌شود؛ کیفیت منابع، هزینه تصفیه و امکان بهره‌برداری پایدار نیز باید در محاسبات توسعه زیرساخت‌ها لحاظ شود.
وی سدهای گلورد، هراز، شهید رجایی، آیت‌الله صالحی مازندرانی و میجران و همچنین طرح‌های انحرافی ۲ هزار، ۳ هزار و مرزن‌آباد را از ظرفیت‌های مهم تأمین آب سطحی برشمرد و تأکید کرد: تکمیل این طرح‌ها و وارد مدار شدن ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده می‌تواند در ارتقای کمیت و کیفیت آب شرب شهرها و روستاهای استان مؤثر باشد.
پیگیری این طرح‌ها از سوی استانداری، شرکت آب منطقه‌ای و نمایندگان مجلس، در کنار تأمین اعتبارات لازم، از جمله اقداماتی است که برای کاهش وابستگی به منابع زیرزمینی ضرورت دارد؛ مسیری که تحقق آن به هماهنگی دستگاه‌ها و تصمیم‌گیری‌های بلندمدت نیازمند است.
فاضلاب؛ حلقه مغفول در امنیت آبی شمال
در کنار تأمین آب شرب، مدیریت فاضلاب نیز از موضوعاتی است که نمی‌توان آن را از آینده منابع آبی مازندران جدا دانست. شرایط جغرافیایی استان، بالا بودن سطح آب زیرزمینی در برخی مناطق و تراکم سکونت در شهرهای ساحلی، ضرورت توسعه شبکه‌های جمع‌آوری و دفع بهداشتی فاضلاب را دوچندان می‌کند.
برارزاده با اشاره به نیاز شهرهای مازندران به سامانه‌های جامع جمع‌آوری فاضلاب اظهار کرد: توسعه این زیرساخت‌ها به سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی جدی نیاز دارد و باید متناسب با شرایط اقلیمی و جغرافیایی استان دنبال شود.
وی با هشدار نسبت به پیامدهای دفع سنتی فاضلاب افزود: تداوم این شیوه می‌تواند زمینه آلودگی منابع آب زیرزمینی را فراهم کند و سلامت محیط‌زیست و منابع تأمین آب شرب را در معرض خطر قرار دهد.
در واقع، توسعه شبکه فاضلاب تنها یک اقدام عمرانی یا خدمات شهری نیست؛ این زیرساخت بخشی از زنجیره حفاظت از منابع آب به شمار می‌رود. هرگونه تأخیر در تکمیل آن، می‌تواند هزینه‌های زیست‌محیطی و بهداشتی بیشتری به استان تحمیل کند.
از این منظر، برنامه‌ریزی برای آب و فاضلاب باید در قالب یک سیاست یکپارچه دنبال شود؛ سیاستی که در آن، تأمین آب، جلوگیری از آلودگی منابع و حفاظت از محیط‌زیست، اجزای جدایی‌ناپذیر یک هدف مشترک باشند.
۹۴۷ میلیارد تومان برای روستاهای گرفتار تنش آبی
در بخش روستایی نیز دسترسی پایدار به آب شرب، همچنان یکی از محورهای مهم توسعه زیرساخت‌ها و محرومیت‌زدایی در مازندران است؛ موضوعی که به‌ویژه در مناطق برخوردار از شبکه‌های فرسوده یا فاقد پوشش کافی، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مازندران از جذب ۹۴۷ میلیارد تومان اعتبار برای طرح‌های مقابله با تنش آبی روستاها خبر داد و اظهار کرد: تأمین این منابع، حاصل پیگیری‌های مستمر در سطح استان و کشور و برگزاری نشست‌های متعدد با وزارتخانه‌ها، نهاد ریاست‌جمهوری و مجلس بوده است.
برارزاده با اشاره به مشارکت قرارگاه امام حسن مجتبی(ع) در اجرای طرح‌های محرومیت‌زدایی افزود: هماهنگی میان استانداری، مجموعه بسیج، قرارگاه، شورای نظارت و دیگر دستگاه‌های مرتبط، زمینه آغاز مرحله دوم این طرح‌ها را در مازندران فراهم کرده است.
به گفته وی، توسعه خطوط انتقال و شبکه‌های توزیع، احداث مخازن ذخیره و افزایش ظرفیت تأمین آب در زمان اوج مصرف، از اهداف این پروژه‌هاست؛ طرح‌هایی که قرار است هم توان پاسخ‌گویی شبکه را افزایش دهند و هم دسترسی روستاهای کم‌برخوردار به خدمات آبرسانی را بهبود بخشند.
اجرای پروژه‌ها در مناطقی همچون شیخ‌موسی، خزرآباد و بخش‌هایی از غرب و شرق استان، بخشی از این برنامه‌ها را تشکیل می‌دهد. با این حال، اثربخشی اعتبارات جذب‌شده به تکمیل به‌موقع طرح‌ها، بهره‌برداری عملی از تأسیسات و رفع مشکلات واقعی روستاها وابسته است.
در چنین شرایطی، عبور از تنش آبی روستاها نباید تنها با میزان اعتبار تخصیص‌یافته سنجیده شود؛ شاخص تعیین‌کننده، تعداد خانوارهایی است که به آب سالم و پایدار دسترسی پیدا می‌کنند و مناطقی که پس از سال‌ها انتظار، از چرخه کمبود خارج می‌شوند.
مازندران در روزهای پررفت‌وآمد سال، تنها به جمعیت ساکن خود آب نمی‌رساند؛ استانی که پذیرای میلیون‌ها مسافر است، همچنان با زیرساخت‌هایی روبه‌روست که متناسب با جمعیت ثابت آن طراحی شده‌اند. اکنون در حالی حدود یک‌هزار و ۳۰۰ طرح آبرسانی در استان در دست اجراست که به گفته مدیرعامل آبفای مازندران، رفع اساسی نیازها به اجرای حدود ۲ هزار و ۵۰۰ پروژه نیاز دارد؛ فاصله‌ای که ضرورت تأمین اعتبار ملی و بازنگری در شیوه مدیریت منابع آب را پررنگ‌تر می‌کند.
مطالبه آب پایدار؛ از وعده اعتبارات تا نتیجه در شبکه
برارزاده با قدردانی از تلاش کارکنان آبفا و همکاری دستگاه‌های مرتبط، هدف نهایی مجموعه را تأمین آب شرب باکیفیت و پایدار برای مردم عنوان کرد و بر ضرورت تداوم پیگیری‌ها برای تکمیل زیرساخت‌ها تأکید داشت.
وی با اشاره به نقش مازندران در میزبانی از مسافران و گردشگران گفت: مردم استان در سال‌های مختلف پذیرای هم‌وطنان خود بوده‌اند و اکنون لازم است هزینه توسعه زیرساخت‌هایی که امکان ارائه خدمات شایسته به این جمعیت را فراهم می‌کند، در سطح ملی مورد توجه قرار گیرد.
مدیرعامل آبفای مازندران همچنین نقش رسانه‌ها، نخبگان، تشکل‌های مردمی و مسئولان را در استمرار مطالبه‌گری مهم دانست و خواستار هم‌افزایی برای پیگیری مشکلات تا دستیابی به نتیجه شد.
آب مازندران را با نتیجه بسنجید، نه با شمار پروژه‌ها
مسئله آب در مازندران، فراتر از فهرست پروژه‌های عمرانی و ارقام اعتباری است؛ موضوعی که با کیفیت زندگی مردم، تاب‌آوری شهرها و روستاها و توان استان برای میزبانی از جمعیتی فراتر از ساکنان دائمی آن پیوند خورده است.
وقتی از حدود یک‌هزار و ۳۰۰ پروژه در دست اجرا و نیاز به اجرای ۲ هزار و ۵۰۰ طرح سخن گفته می‌شود، باید پرسید سهم هر یک از این پروژه‌ها در افزایش ظرفیت تأمین آب چقدر است، چه زمانی به بهره‌برداری می‌رسد و کدام مناطق را از تنش آبی خارج خواهد کرد.
از سوی دیگر، سهم حدود ۲۰ درصدی منابع سطحی در تأمین آب استان، ضرورت تعیین تکلیف طرح‌های سدسازی و انتقال آب را برجسته می‌کند؛ همان‌طور که توسعه شبکه‌های فاضلاب، به‌ویژه در شهرهای ساحلی، باید در کنار پروژه‌های آبرسانی در اولویت قرار گیرد. تداوم نگاه جزیره‌ای به این دو بخش، می‌تواند هزینه‌های آینده را افزایش دهد و بخشی از دستاوردهای سرمایه‌گذاری در حوزه آب را تحت تأثیر قرار دهد.
حمایت ملی از زیرساخت‌های مازندران زمانی به نتیجه ملموس می‌رسد که با برآورد دقیق نیازها، اولویت‌بندی مناطق دارای تنش آبی، تخصیص به‌موقع اعتبار، زمان‌بندی روشن و نظارت بر پیشرفت فیزیکی طرح‌ها همراه باشد. همچنین باید میان جمعیت ثابت و جمعیت شناور استان، در برنامه‌ریزی و تأمین منابع مالی تناسبی واقعی برقرار شود.
مازندران نمی‌تواند هر سال در فصل سفر با افزایش تقاضای آب مواجه شود، اما زیرساخت‌های آن همچنان بر پایه جمعیتی ثابت ارزیابی شوند. میزبانی از مسافران، مسئولیتی مشترک میان استان و دولت است و هزینه توسعه شبکه‌هایی که این میزبانی را ممکن می‌کنند، نباید تنها بر دوش منابع استانی باقی بماند.
آزمون نهایی مدیریت آب در مازندران، نه تعداد طرح‌های روی کاغذ است و نه رقم اعتبارهای اعلام‌شده؛ معیار واقعی، آبی است که با کیفیت مناسب و بدون وقفه به خانه مردم می‌رسد، روستایی است که از تنش آبی عبور می‌کند و زیرساختی است که در روزهای اوج سفر نیز از پاسخ‌گویی بازنمی‌ماند. تا رسیدن به این نقطه، مطالبه‌گری درباره آب مازندران باید همچنان زنده بماند.
انتهای خبر/
برچسب ها :
ناموجود- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰