برنامه‌ریزی عملیاتی، محور اصلی کارآمدی در سازمان‌/در تفکر سیستمی، هیچ شغلی بی‌اهمیت نیست

مجتبی قربانی

به گزارش پایگاه خبری تیترشمال ؛ صبح امروز ۲۵ تیرماه، دومین روز از  برنامه ملی توان‌افزایی برنامه‌ریزی عملیاتی دانشگاه و دانشکده‌های علوم پزشکی کشور، ویژه کلان‌منطقه یک آمایشی، در هتل مروارید خزرآباد مازندران برگزار شد.

این رویداد دو روزه به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی مازندران برگزار می‌شود و هدف آن ارتقاء هماهنگی و اثربخشی برنامه‌های عملیاتی در حوزه سلامت است.

آموزش مبانی برنامه‌ریزی و برنامه‌ریزی عملیاتی در نظام سلامت، کارگاه عملی برنامه‌ عملیاتی، گزارش کارگاه عملی برنامه‌ عملیاتی توسط کارگروه‌ها و همچنین پایش و نظارت برنامه عملیاتی در نظام سلامت از جمله برنامه‌های روز نخست این دوره و کارگاه عملی پایش و نظارت برنامه عملیاتی، گزارش کارگاه عملی پایش و نظارت برنامه عملیاتی توسط کارگروه‌ها و نیز آشنایی و کار با سامانه راهبری نظام سلامت از برنامه‌های روز دوم و پایانی این دوره است.

دکتر سیداحمد احمدی، رئیس موسسه عالی توسعه و تربیت مدیران نظام حوزه سلامت ایران، در دوره توان‌افزایی و کارگاه آموزشی برنامه‌ریزی عملیاتی دانشگاه‌های علوم پزشکی کلان منطقه یک کشور که در مازندران برگزار شد، سخنانی پیرامون اهمیت برنامه‌ریزی، تفکر سیستمی، و مفاهیم کارایی و اثربخشی ایراد کرد.

اهمیت برنامه‌ریزی و اهداف سه‌گانه سازمانی
دکتر احمدی سخنان خود را با این مفهوم آغاز کرد که انسان‌ها با هدف خلق شده‌اند و بیهوده نیستند و سازمان‌ها نیز با داشتن اهداف سه‌گانه بلندمدت، میان‌مدت و کوتاه‌مدت در برنامه‌ریزی عملیاتی گام برمی‌دارند.

وی تاکید کرد: یا آگاهانه در این مسیر گام برمی‌داریم یا در استراتژی سیستم قرار می‌گیریم.

او بر لزوم درنظرگرفتن همه اجزای سیستم و قرارگرفتن در دل تفکر سیستمی تاکید کرد.

نقش محوری هر فرد در تفکر سیستمی
رئیس موسسه عالی توسعه و تربیت مدیران نظام سلامت تصریح کرد: در تفکر سیستمی، هیچ شغلی بی‌اهمیت نیست و یکایک افراد مهم هستند.

او با بیان اینکه نباید نگاه تحقیرآمیزی به کسی وجود داشته باشد؛ خاطرنشان کرد:هر فردی نقشی دارد و در نظام سلامت مؤثر است و باید نقش هر یک قابل تصویر باشد.

دکتر احمدی همچنین بر اهمیت معنابخشی به وجود انسان‌ها و کارکنان در سیستم تاکید کرد تا هر فرد بداند چه ارزشی را تولید می‌کند.

کارایی و اثربخشی؛ دو واژه مقدس در مدیریت

دکتر احمدی برنامه‌ریزی را یکی از وظایف کلیدی مدیران دانست و آن را برای بهترکردن وضع موجود ضروری خواند.

او هشدار داد که اگر سیستم به درستی شناخته نشود، نتایج مطلوب حاصل نخواهد شد و اولویت‌بندی‌ها، اهداف و استراتژی‌ها در این مقوله بسیار مهم هستند.

وی به دو واژه مقدس کارایی و اثربخشی در سیستم اشاره کرد و گفت: دنیا بر اساس واژه کارایی متحول شده است، زیرا افزایش کارایی منجر به تولید ثروت و ایجاد قدرت می‌شود.

دکتر احمدی، کارایی را به معنای “انجام کارها به شیوه درست” تعریف کرد و افزود: زمانی که منابعی مانند سرمایه، عمر و زمان صرف می‌شوند، باید کارایی خلق شود.

وی، در کنار کارایی، بر مقوله اثربخشی نیز تاکید کرد و آن را به معنای “انجام کارهای درست” دانست.

به گفته او، کاری درست است که ما را به هدفمان برساند و پرهیز از کارهایی که اثربخشی ندارند، مانع از هدررفت منابع خواهد شد.

او نتیجه گرفت که اثربخشی و کارایی یک اصل اساسی هستند و در سازمان، رفتار غیرهدفمند وجود ندارد.

پیچیدگی سازمان‌ها و اهمیت اهداف SMART

دکتر احمدی با تاکید بر تفکر سیستمی، سازمان‌ها را یکی از پیچیده‌ترین سیستم‌ها دانست و بیمارستان‌ها را پیچیده‌ترین سیستم‌های سازمانی در دنیا قلمداد کرد.

او انتخاب را مهم‌ترین واژه در مدیریت و دارای نقش مؤثر در کارایی خواند.

وی به این نکته اشاره کرد که هرچند هدف ساخت بیمارستان متعالی است، اما باید دارای اثربخشی باشد. به عنوان مثال، بیمارستان‌هایی که در نقاطی با ضریب اشغال کم احداث شده‌اند، اثربخشی ندارند.

دکتر احمدی بر اهمیت تعیین اهداف SMART (مشخص، قابل اندازه‌گیری، قابل دستیابی، واقع‌گرایانه و زمان‌بندی شده) تاکید کرد و گفت: هدفی که SMART نباشد، مبهم بوده و کسی به دنبال آن نمی‌رود.

او تشریح کرد: ما کار غیرهدفمند نداریم و عمر و زمان ما محدود است، لذا آنچه در اختیار داریم نسبت به زمان، هیچ است و نباید کاری کنیم که این هیچ به پوچ تبدیل شود؛ برای دستیابی به موفقیت باید تغییر را آغاز کنیم و باید به سمت معنابخشی گام برداریم.

مقدم‌بودن اثربخشی بر کارایی
دکتر احمدی بر لزوم آغاز تغییر و گام برداشتن به سمت معنابخشی تاکید کرد.

او در برنامه‌ریزی عملیاتی، پس از شناخت اهداف، بر تنظیم برنامه همراه با جدول زمان‌بندی و باور به مقدم‌بودن اثربخشی بر کارایی تاکید کرد.

دکتر احمدی برنامه‌ریزی عملیاتی را شامل تعیین اهداف، تعیین راهکارها، مکانیزم و منابع برای رسیدن به آن اهداف دانست و افزود: در برنامه‌ریزی، تعیین مسئول انجام نیز بسیار مهم است و یک برنامه باید نشان دهد که سازمان در کجا قرار دارد، به چه موقعیتی خواهد رسید (اهداف)، چگونه به موقعیت جدید می‌رسد (راه‌حل‌ها) و چگونه مطمئن می‌شود به موقعیت جدید رسیده است (ارزیابی).

به گفته وی، مدیران اجرایی برای رسیدن به اهداف در برنامه‌ریزی، گام به گام در راستای هدف و پیش‌بینی عمل می‌کنند.

انتهای خبر/