کرچا؛ روستایی که تاریخ را نفس می‌کشد!

ابراهیم فلاح

به گزارش پایگاه خبری تیترشمال  – در میان طبیعت بکر و سرسبز بخش فریم شهرستان ساری، روستایی آرام و چشم‌نواز جای گرفته که روایتگر پیوند دیرینه انسان با طبیعت، تاریخ و فرهنگ است؛ «کرچا» با چشمه‌های فراوان، رودخانه‌های خروشان، زمین‌های حاصلخیز، عمارت تاریخی شوکت‌لشکر و مردمانی ریشه‌دار، یکی از روستاهای ارزشمند دودانگه مازندران به شمار می‌رود؛ آبادی‌ای که گذشته پرافتخار خود را همچنان در دل طبیعت سبزش حفظ کرده است.

کرچا، روستایی خوش‌منظره در بخش دودانگه شهرستان ساری، با ۱۱۷ خانوار جمعیت، به دلیل طبیعت بکر، منابع غنی آب و پیشینه تاریخی، از روستاهای شاخص منطقه به شمار می‌رود. این آبادی که در میان دو رودخانه «عروس و دوماد» و «اشک» قرار گرفته، به واسطه چشمه‌های فراوان و زمین‌های حاصلخیز، از گذشته تاکنون یکی از قطب‌های کشاورزی دودانگه بوده است.

درباره وجه تسمیه کرچا روایت‌های مختلفی وجود دارد. برخی پژوهشگران نام آن را برگرفته از «کروچال» به معنای سنگ‌های کوهی می‌دانند که در اطراف روستا فراوان است و گروهی دیگر، آن را مرتبط با فراوانی آب و چشمه‌های منطقه عنوان می‌کنند. وجود آثار تاریخی همچون قنات، حمام قدیمی، دروازوک و محوطه‌های باستانی نیز نشان می‌دهد این منطقه در گذشته از آبادی و اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است.

بخش مهمی از هویت تاریخی کرچا با عمارت شوکت‌لشکر اسپهبدی گره خورده است؛ بنایی باشکوه که بیش از ۱۵۰ سال قدمت دارد و از شاخص‌ترین آثار تاریخی دودانگه محسوب می‌شود.

این عمارت در زمینی حدود چهار هکتاری احداث شده و متعلق به غلامرضاخان اسپهبدی، مشهور به شوکت‌لشکر، از بزرگان منطقه و نخستین نماینده دودانگه و ساری در مجلس شورای ملی بوده است. او که تحصیلات خود را در مدرسه آمریکایی بیروت به پایان رسانده بود، از شخصیت‌های بانفوذ و مورد احترام منطقه به شمار می‌رفت.

بر اساس روایت‌های محلی، این عمارت در دوران خود میزبان شخصیت‌های سیاسی و دیپلمات‌های داخلی و خارجی از جمله سفیران انگلیس و فرانسه بوده و همچنین شاهپور پهلوی، برادر محمدرضا پهلوی، در سفرهای خود به دودانگه از این مجموعه بازدید کرده است.

ساختمان اصلی عمارت با حدود ۳۰ متر عرض و ۶۰ متر طول، نمونه‌ای ارزشمند از معماری بومی مازندران است. سقف بنا با چوب و نقوش هندسی ظریف طراحی و با رنگ‌های طبیعی تزئین شده و در ضلع جنوبی آن نیز فضای زیبایی به نام «ورنپار» با الهام از معماری آلاچیق ساخته شده است.

در گذشته، باغی بزرگ موسوم به «باغ شاه» و حمام اختصاصی نیز در مجاورت این عمارت قرار داشت که امروزه تنها بخش‌هایی از آن باقی مانده است.

این بنای تاریخی با پیگیری حسین‌خان اسپهبدی، فرزند شوکت‌لشکر، در سال ۱۳۹۸ در فهرست آثار میراث فرهنگی به ثبت رسید و امروز به عنوان یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های تاریخی و معماری منطقه شناخته می‌شود.

کرچا علاوه بر پیشینه تاریخی، از ظرفیت‌های قابل توجه کشاورزی نیز برخوردار است. شالیزارهای حاصلخیز این روستا، برنج معطر و باکیفیتی تولید می‌کنند و در سال‌های اخیر کشت زعفران، گل محمدی و تولید گلاب نیز به فعالیت‌های اقتصادی مردم افزوده شده است.

این روستا همچنین در عرصه فرهنگی و علمی نیز چهره‌های شاخصی را به جامعه معرفی کرده و در دوران دفاع مقدس سه شهید تقدیم انقلاب اسلامی کرده است. امروز نیز پزشکان، مهندسان و مدیران متعددی از فرزندان این روستا در عرصه‌های مختلف کشور مشغول خدمت هستند.

طبیعت سرسبز، پیشینه تاریخی، آثار ارزشمند و عمارت باشکوه شوکت‌لشکر، کرچا را به یکی از مقصدهای کمتر شناخته‌شده گردشگری تاریخی و فرهنگی مازندران تبدیل کرده است؛ ظرفیتی که با معرفی و حفاظت بیشتر می‌تواند نقش مهمی در توسعه گردشگری و حفظ هویت تاریخی دودانگه ایفا کند.

انتهای خبر/