جایی که کشاورزی مکانیزه جان می‌گیرد

به گزارش پایگاه خبری تیترشمال  و به نقل از پایگاه خبری تحلیلی بلاغ؛ به بهانه‌ هفته‌ی کشاورزی، راهی کارگاه ارائه خدمات مکانیزاسیون کشاورزی شدیم؛ کارگاهی در همین حوالی، در شهرک ارم ساری، که در دلِ روستای زرویجان آرام گرفته است. فاصله‌اش آن‌قدر کم بود که انگار تنها چند دقیقه تا کشف دنیایی تازه راه داشتیم؛ دنیایی که پیش‌تر، بی‌خبر از کنار آن گذشته بودیم.

باورکردنی نبود؛ درست بیخ گوش‌مان، جایی نفس می‌کشید که در آن، تراکتورهای کوچک مزرعه متولد می‌شدند؛ همان تیلرهای محبوب کشاورزان که ستونِ کارِ زمین‌های کوچک و بزرگ‌اند.  اما شاید کمتر کسی بداند که یکی از خطوط تولید تراکتورهای دوچرخ و تیلرهای پرکاربرد کشور، همین نزدیکی‌ها و در دل مازندران فعالیت می‌کند.

در میان صداهای آهن و روغن و حرکت، نامی آشنا اما کمتر دیده‌شده به چشم می‌خورد: «شرکت کیومرث دشت». شرکتی که روزی تنها در عرصه خدمات مکانیزاسیون کشاورزی فعالیت داشت، اما رفته‌رفته مسیر تولید را برگزید و آرام و پیوسته، به سمت ساخت دستگاه‌های زراعی و باغی گام برداشت؛ تا امروز که سهمی درخور در بازار این صنعت به دست آورده است.

نخستین چیزی که در بدو ورود جلب توجه می‌کند، صدای منظم دستگاه‌ها و رفت‌وآمد کارگرانی است که هر کدام بخشی از یک زنجیره تولید را کامل می‌کنند. انگار هر صدا، ضرب‌آهنگِ تپشِ یک موجود صنعتی است که بی‌وقفه نفس می‌کشد. در کنار آن، رفت‌وآمد کارگرانی دیده می‌شود که هر یک، حلقه‌ای از زنجیره‌ی تولید را کامل می‌کنند؛ زنجیره‌ای که از یک قطعه خام آغاز می‌شود و به دستگاهی آماده‌ی کار در دلِ زمین‌های کشاورزی می‌رسد.

در گوشه‌ای، چند کارگر با دقتی وسواس‌گونه، قطعات موتور را کنار هم می‌نشانند؛ انگار در حال سرهم کردن قلبی هستند که قرار است روزی در دل خاک بتپد. پیچ‌ها با نظم بسته می‌شوند، شفت‌ها تنظیم می‌گردند و هر قطعه پیش از جای‌گیری نهایی، بارها نگاه می‌شود؛ گویی کیفیت در اینجا نه یک مرحله، بلکه یک فرهنگ است.

در بخش دیگری، چرخ‌ها یکی‌یکی جان می‌گیرند؛ لاستیک‌هایی که قرار است زمین را بشکافند و راهی برای کشت و زندگی باز کنند. صدای آچارها، ضربه‌های آرام چکش، و تست‌های مکرر موتور، فضایی ساخته‌اند که میان صنعت و زندگی معلق است؛ جایی که آهن بی‌جان، آرام‌آرام به ماشینِ خدمت تبدیل می‌شود.

کیوان زارع، مدیر فروش شرکت، از روزهای آغازین فعالیت مجموعه می‌گوید؛ روزهایی که از سال ۱۳۹۹ آغاز شد و هدف اصلی آن، ساخت محصولی متناسب با شرایط اقلیمی و خاکی ایران بود.

به گفته او، تمامی محصولات این شرکت ایرانیزه شده‌اند تا بتوانند در شرایط مختلف کشاورزی کشور عملکرد مطلوبی داشته باشند.

در خطوط تولید این مجموعه، تراکتورهای دوچرخی ساخته می‌شوند که تقریباً تمامی قطعات آن‌ها تولید داخل است و تنها موتور، از قطعات وارداتی بهره می‌برد. این دستگاه‌ها در دو کلاس مختلف تولید می‌شوند؛ هر کدام با کاربری متفاوت برای اراضی باغی و زراعی. مدل پیشرفته‌تر دارای هفت دنده و توانایی اتصال انواع بیشتری از ادوات کشاورزی است و سرعت و کارایی بالاتری دارد.

زارع معتقد است: محصولات این شرکت نمونه خارجی مستقیمی ندارند؛ چرا که از ابتدا بر اساس نیاز باغات و مزارع ایران طراحی شده‌اند. حتی هد دروی ۱۲۰ سانتی‌متری این دستگاه‌ها نیز عنوان بزرگ‌ترین هد تولید داخل را یدک می‌کشد.

حاصل بیش از پنج سال فعالیت مستمر، بازاری است که امروز از شمال تا جنوب کشور را دربرگرفته است. مشتریان این شرکت از سراسر ایران هستند و حالا صادرات نیز به فهرست فعالیت‌های آن افزوده شده است.

به گفته مدیر فروش، نمونه‌هایی از تولیدات این مجموعه به کشور تاجیکستان ارسال شده و بازارهای منطقه نیز به تدریج با این محصولات آشنا می‌شوند.

تمامی تولیدات شرکت با شش ماه گارانتی عرضه می‌شود و هنگام تحویل، دستگاه‌ها به‌صورت کامل آماده بهره‌برداری در اختیار کشاورزان قرار می‌گیرند.

در گوشه‌ای دیگر از کارگاه، کیومرث زارع، مدیرعامل شرکت، از مسیر دشواری می‌گوید که برای رسیدن به این نقطه طی شده است.

او معتقد است: هر واحد تولیدی با مشکلات متعددی روبه‌روست اما این چالش‌ها برای مجموعه‌های نوپا سنگین‌تر و فرساینده‌تر است.

به گفته وی، تأمین گازوئیل یکی از مشکلات اصلی تولیدکنندگان این حوزه است؛ سوختی که هم برای به حرکت درآمدن تجهیزات تولیدی و هم برای آزمایش محصولات نهایی ضروری است. با این حال، مشکلات به همین‌جا ختم نمی‌شود. جنگ و نوسانات اقتصادی، فروش را کاهش داده، هزینه مواد اولیه را افزایش داده و حتی مجموعه را ناچار به تعدیل بخشی از نیروهای خود کرده است.

مدیرعامل شرکت با صراحت می‌گوید: در صنعت، نخستین نیاز تولیدکننده حمایت است؛ چرا که بدون حمایت، چراغ بسیاری از کارگاه‌ها خاموش خواهد شد.

وی از دشواری تأمین تجهیزات صنعتی سخن می‌گوید؛ تجهیزاتی که تهیه آن‌ها هم سرمایه زیادی می‌طلبد و هم عبور از مسیرهای پیچیده اداری و اقتصادی.

اما شاید جذاب‌ترین بخش روایت این کارگاه، به روزهای کرونا بازگردد؛ زمانی که بسیاری از کسب‌وکارها در رکود فرو رفته بودند اما این مجموعه تصمیم گرفت وارد عرصه تولید شود. از طراحی تا قالب‌سازی، همه مراحل به دست نیروهای داخلی انجام شد. هدف نیز از همان ابتدا روشن بود؛ ساخت دستگاهی که بتواند در تمام استان‌های کشور کار کند و ضعف‌های نمونه‌های قدیمی را نداشته باشد. نمونه‌ای از این اصلاحات، استفاده از چدن در ساخت پوسته گیربکس بود؛ تغییری که دوام و کارایی دستگاه را افزایش داد.

این مجموعه اکنون عضو پارک علم و فناوری شده و در مسیر دانش‌بنیان شدن حرکت می‌کند. با وجود تمام مشکلات، صادرات به عراق و تاجیکستان ادامه دارد و امید به رونق دوباره بازار همچنان زنده است.

سالانه بین ۲۵۰ تا ۵۰۰ دستگاه از محصولات شرکت به فروش می‌رسد؛ فروشی که البته کاملاً تابع فصل است. در زمستان و بهار، زمانی که کشاورزان خود را برای فصل کار آماده می‌کنند، تقاضا به اوج می‌رسد؛ تا جایی که به گفته مدیرعامل، گاهی مشتریان برای دریافت دستگاه، پشت در کارگاه می‌خوابند، اما در فصل‌های دیگر، بازار نیز به خواب می‌رود.

امروز این شرکت بیش از ۴۰ نمایندگی فروش در سراسر کشور دارد و تراکتورهای دوچرخ «آیدین ۸۲۰»، «آیدین ۸۴۰» و «آیدین ۸۲۳» به نام‌هایی آشنا برای بسیاری از باغداران و شالیکاران کشور تبدیل شده‌اند.

فعالیت این مجموعه تنها به تولید محدود نمی‌شود. از همان ابتدا هدف آن‌ها ارائه خدمات کامل مکانیزاسیون از مرحله کاشت تا برداشت بوده و اکنون خدمات مکانیزه بیش از ۱۵۰ هکتار از اراضی را برعهده دارند. در کنار آن، پیگیر دریافت پهپاد کشاورزی نیز هستند؛ مطالبه‌ای که سال‌ها در انتظار تحقق مانده و به گفته مسئولان شرکت، وعده نهایی آن نیز در این بازدید، داده شده است.

محصولات این شرکت حدود ۲۵ درصد ارزان‌تر از نمونه‌های مشابه خارجی به فروش می‌رسد و در عین حال، به دلیل بومی‌سازی کامل و رفع بسیاری از مشکلات فنی نمونه‌های پیشین، مورد استقبال کشاورزان و باغداران قرار گرفته است.

در ادامه‌ این بازدید میدانی از کارگاه ارائه خدمات مکانیزاسیون کشاورزی در شهرک ارم ساری، احسان آذربهرام، رئیس اداره امور فناوری‌های مکانیزه کشاورزی مازندران، در جمع خبرنگاران حاضر  با اشاره به تخصیص ۴۴۴۰ میلیارد ریال تسهیلات در قالب خط اعتباری مکانیزاسیون به استان مازندران، گفت: این مسیر با پیگیری‌های مستمر و هم‌افزایی میان دستگاه‌های اجرایی و شبکه بانکی، به نقطه‌ای فراتر از انتظار رسیده است؛ به‌گونه‌ای که تاکنون ۵۰۲۴ میلیارد ریال تسهیلات به ۱۲۱۴ متقاضی پرداخت شده و استان با جذب ۱۱۳ درصدی این اعتبارات، موفق به کسب رتبه نخست کشور در حوزه جذب منابع مکانیزاسیون شده است.

وی در ادامه، با اشاره به حجم بالای تقاضا و وجود پرونده‌های تکمیل‌شده در شعب بانک کشاورزی استان، از درخواست اضافه‌برداشت بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان از محل اعتبارات شناور کشور خبر داد؛ درخواستی که در راستای پاسخ به عطش رو به رشد کشاورزان برای نوسازی ناوگان و ارتقای بهره‌وری زمین‌های کشاورزی مطرح شده است.

آذربهرام در بخش دیگری از سخنان خود، به ثمرات عینی این سیاست‌ها در سطح مزرعه اشاره کرد؛ جایی که ارقام و آمار، به ماشین‌هایی تبدیل شده‌اند که در دل زمین کار می‌کنند. در قالب این تسهیلات و در راستای سیاست‌های مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی، مجموعه‌ای گسترده از تجهیزات و ادوات کشاورزی به متقاضیان تحویل شده است؛ از جمله ۶۴ دستگاه تراکتور، ۵ دستگاه کمباین غلات، ۱۱۵ دستگاه کمباین برنج، ۲۳۱ دستگاه نشاکار برنج، ۶۶۸ دستگاه تیلر، ۳۵ دستگاه کلتیواتور باغی، ۸ دستگاه پهپاد و ۷۰ دستگاه انواع ادوات کشاورزی.

در فضای این بازدید، سخنان برادران زارع، رئیس اداره امور فناوری‌های مکانیزه کشاورزی مازندران و تلاش کارگران برای تولید ماشین‌های مزرعه تولید داخل، تصویری واحد می‌ساخت: تصویری از استانی که کشاورزی در آن دیگر تنها سنت نیست، بلکه مسیری در حال تحول و پیوسته به فناوری و تولید صنعتی است. تصویری از تغییر در شیوه‌ی کار کشاورزان مازندرانی؛ تغییری که هدف آن افزایش ضریب و درجه مکانیزاسیون کشاورزی استان و نزدیک‌تر شدن به کشاورزی دانش‌بنیان و بهره‌ور است.

در پایان این گفتگو به این می‌اندیشم که گاهی برای دیدن یک اتفاق بزرگ، لازم نیست راه دوری رفت. کافی است چند دقیقه از شهر فاصله بگیری و پای صحبت جوانانی بنشینی که رؤیاهایشان را به جای کاغذ، روی آهن و فولاد پیاده کرده‌اند.

و چه زیباست این مسیر؛ مسیری که از رویا آغاز شد و به خلاقیت رسید، از تعمیر و پشتیبانی گذشت و به تولید و خودباوری ختم شد. دستگاهی که دیدیم، تنها یک ابزار نبود؛ مجموعه‌ای از اندیشه، تجربه و تلاش بود که بخش عمده‌ای از اجزایش رنگ بومی گرفته بود و حتی در سامانه مکانیزاسیون نیز جای خود را پیدا کرده بود.

بازدید چند ساعته ما از این مجموعه به پایان می‌رسد، اما تصویری که در ذهن باقی می‌ماند نه دستگاه‌ها و نه خطوط تولید، بلکه «همت» است؛ همت جوانانی که به جای تسلیم شدن در برابر دشواری‌ها، آستین بالا زدند، علم را با تلاش درآمیختند و امروز رؤیایی را که روزی تنها در ذهن داشتند، در قامت یک کارگاه ایرانی و محصولی ملی به واقعیت تبدیل کرده‌اند.

گزارش: مجتبی قربانی

انتهای خبر/